Trong thế giới đầy biến động ngày nay, những thách thức hiếm khi xuất hiện cách riêng lẻ. Các nhà lãnh đạo không có đủ thời gian để giải quyết một vấn đề cá nhân rồi mới đến vấn đề công việc, mà vẫn có thời gian phục hồi. Thường thì những thách thức xảy ra cùng lúc, làm tăng căng thẳng, khiến phán đoán kém rõ ràng và khiến mọi quyết định trở nên khó khăn hơn.
Các chuyên gia của HBR đã xác định bốn chiến lược giúp các nhà lãnh đạo vượt qua những thách thức chồng chéo giữa công việc và đời sống cá nhân một cách rõ ràng và kiên cường.
1. Thừa Nhận
Nghiên cứu của McKinsey cho thấy: những nhà lãnh đạo quan tâm đến sức khỏe tinh thần và thể chất của mình sẽ duy trì được sự rõ ràng, khả năng thích ứng và hiệu suất tốt hơn. Bước đầu tiên chính là tự thừa nhận.
Nhiều nhà lãnh đạo nghĩ rằng họ có thể tách biệt đời sống cá nhân và công việc. Nhưng thực tế, khi một bên gặp biến động, nó sẽ lan sang bên kia.
Hãy thử áp dụng:
- Gọi tên vấn đề. Xác định cảm xúc của bạn—mệt mỏi, buồn bã, không chắc chắn—để bạn có thể chủ động đáp ứng thay vì phản ứng theo bản năng.
- Thiết lập lại kỳ vọng. Xác định thế nào là “đủ tốt” với bạn trong giai đoạn hiện tại.
- Lên kế hoạch. Quyết định bạn sẽ chia sẻ điều gì, khi nào và với ai.
Việc thừa nhận không làm giảm thẩm quyền, mà còn tạo nên sự chân thật và xây dựng một chuẩn mực lành mạnh hơn về sự kiên cường.
2. Hồi Phục Và Tái Tạo Năng Lượng.
Sự kiên cường là khả năng hồi phục có chủ đích: liên tục nạp lại năng lượng, mục tiêu và sự tập trung.
Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ định nghĩa sự kiên cường là khả năng thích ứng khi đối mặt với khó khăn, chứ không phải phủ nhận nó. Sự kiên cường thực sự không nằm ở việc “bật dậy nhanh”, mà nằm ở khả năng tiến lên một cách bền vững.
Hãy thử áp dụng:
- Tạo thói quen hồi phục. Đi bộ, suy ngẫm, hoặc kết nối với ai đó có ý nghĩa với bạn.
- Thiết kế lại khối lượng công việc. Làm rõ ưu tiên và đơn giản hóa quy trình trước khi giao việc cho người khác.
- Điều chỉnh nhịp độ. Công việc có những “mùa” khác nhau, hãy nhận biết khi bạn đang ở giai đoạn cần “giữ nhịp” và cho phép bản thân chậm lại.
Thay đổi tư duy từ “luôn tăng tốc” sang “giữ sức” đòi hỏi bạn phải nhìn lại cách mình định nghĩa thành công. Trong môi trường áp lực cao, lãnh đạo có thể làm gương bằng cách cho thấy rằng: dù đang trải qua những thách thức cá nhân, chỉ cần tiến lên chậm mà chắc, có chủ đích — thì vẫn là tiến lên.
3. Kêu Gọi Hỗ Trợ
Ngay cả những lãnh đạo cấp cao cũng cần được hỗ trợ, đặc biệt khi khủng hoảng cá nhân và công việc xảy ra cùng lúc.
Bằng cách xin đúng loại hỗ trợ và tạo không gian cho người khác dẫn dắt, một nhà lãnh đạo thể hiện sức mạnh thật sự: đủ tự tin để nhờ giúp đỡ và đủ chiến lược để biến sự hỗ trợ đó thành giá trị thực tế.
Nghiên cứu của Gallup cho thấy nhân viên được trao quyền sẽ gắn kết hơn và tạo ra kết quả tốt hơn. McKinsey cũng chỉ ra rằng việc phân quyền ra quyết định giúp tổ chức khỏe mạnh hơn và bền vững hơn về lâu dài.
Bằng cách củng cố văn hóa sở hữu và hỗ trợ lẫn nhau, các nhà lãnh đạo xây dựng được hệ thống và đội ngũ trở thành “tấm lưới an toàn” của mình — giúp họ có thể hồi phục về mặt cá nhân mà vẫn duy trì công việc ổn định, không bị gián đoạn.
Hãy thử áp dụng:
- Kêu gọi hỗ trợ với cấp trên. Xác định một yêu cầu duy nhất—như phân bổ lại nguồn lực, điều chỉnh vai trò, hoặc sự bảo trợ từ lãnh đạo cấp cao—có thể giúp bạn giải phóng năng lực cho công việc quan trọng.
- Kêu gọi hỗ trợ với cấp dưới. Trao quyền cho một nhân viên—bao gồm quyền quyết định, sự công nhận và trách nhiệm—để họ phát triển năng lực, chứ không chỉ hoàn thành nhiệm vụ.
- Xem kêu gọi hỗ trợ là cơ hội phát triển, không phải điểm yếu. Hãy trình bày chúng như những cơ hội để tăng chiều sâu năng lực lãnh đạo ở nhiều cấp độ, chứ không phải dấu hiệu của sự quá tải hay thiếu sót.
4. Xây Dựng Hệ Thống Kiên Cường
Khủng hoảng cho thấy nỗ lực cá nhân có giới hạn. Người lãnh đạo không thể và cũng không nên tự mình gánh hết mọi cú sốc.
Nghiên cứu của MIT và McKinsey cho thấy các tổ chức có cách ra quyết định rõ ràng và phân quyền hợp lý sẽ thích ứng nhanh hơn và hoạt động tốt hơn khi có biến động.
Khi quy trình làm việc được thiết lập rõ và ổn định, tổ chức vẫn giữ được nhịp tiến lên, kể cả khi lãnh đạo đang đối mặt với khó khăn cá nhân lẫn công việc.
Hãy thử áp dụng:
- Rà soát các cuộc họp định kỳ: Chúng có theo cấu trúc chung giúp tập trung hơn không?
- Làm rõ: Quyết định nào có thể đưa ra ở cấp nhóm, và quyết định nào cần đưa lên lãnh đạo cấp cao?
- Đơn giản hóa: Sử dụng một khung nhất quán (như dữ kiện (facts) → tác động (implications) → diễn giải (interpretation) → quyết định phương pháp (decision)) cho các cuộc họp chiến lược.
Lãnh đạo đối mặt với khủng hoảng cá nhân và công việc chồng chéo thường rơi vào bẫy làm quá mức—cố gắng gánh nhiều hơn, chạy nhanh hơn, hoặc che giấu áp lực. Phản ứng này có thể giúp họ tạm thời, nhưng về lâu dài lại làm giảm hiệu quả. Sự kiên cường thật sự đòi hỏi một cách tiếp cận khác: thừa nhận, phục hồi và tái tạo năng lượng, kêu gọi hỗ trợ, và xây dựng hệ thống kiên cường ngay cả khi hoàn cảnh biến động.
Những lãnh đạo thành công không phải là người tự mình chịu đựng mọi khó khăn. Họ là người biết huy động sự hỗ trợ, xây dựng hệ thống kiên cường, và giữ sự tập trung cho những mối quan hệ và quyết định quan trọng trong tương lai.
Nguồn: Harvard Business Review
